Đồng hồ vạn năng là gì? Chúng có cấu tạo và công dụng gì

Đồng hồ vạn năng (multimeter) đã trở thành một công cụ không thể thiếu đối với các kỹ thuật viên, điện tử học, và người làm việc trong lĩnh vực điện, điện tử. Nhưng đồng hồ vạn năng là gì và công dụng của chúng là gì? Hãy cùng Xe Chính Hãng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

I. NHỮNG THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ ĐỒNG HỘ VẠN NĂNG

Đồ hồ vạn năng hay vạn năng kế, chúng được sử dụng rộng rãi trong nghành điện, cửa hàng sửa chữa đồ điện và dùng trong cả nhu cầu cá nhân và hộ gia đình. Một số thông tin cơ bản về đồng hồ vạn năng mà bạn cần nắm được như sau:

1.1. Khái niệm đồng hộ vạn năng là gì?

Đồng hồ vạn năng (multimeter) hay vạn năng kế llà một dụng cụ điện tử được sử dụng để đo và kiểm tra các thông số điện tử cơ bản như điện áp, dòng điện, trở kháng, và nhiều thông số khác. Trong những trường hợp này, thiết bị còn được gọi là vôn-ohm-milimet (VOM) vì có công dụng như một chiếc vôn kế, ampe kế và ohm kế.

Hiện nay, đồng hồ vạn năng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống, kể cả sản xuất, chế tạo và bảo dưỡng ô tô. Các ứng dụng của đồng hồ vạn năng phải kể đến gồm:

  • Dùng để đo điện áp như: Đo dòng điện một chiều DC, dòng điện xoay chiều AC.
  • Đo điện trở với điện áp, dòng điện không đổi và ôm kế nhỏ.
  • Được dùng để đo thời gian và tần số nhanh.
  • Có khả năng chẩn đoán các vấn đề liên quan đến mạch điện trong xe ô tô, kiểm tra ắc quy, máy phát điện của ô tô,…

1.2 Đồng hồ Vạn năng có công dụng gì?

Đồng hồ vạn năng là một công cụ quan trọng trong việc xác định và sửa chữa các vấn đề điện tử hoặc điện lực. Nó thường sử dụng màn hình kỹ thuật số để hiển thị kết quả đo, và người sử dụng cần hiểu cách sử dụng nó đúng cách để đảm bảo an toàn và độ chính xác trong quá trình kiểm tra và đo đạc. Các đồng hồ vạn năng trước đây có 3 chức năng cơ bản là ampe kế, vôn kế, và ôm kế nên còn gọi là AVO-mét, ty nhiên đồng hồ vạn năng hiện đại đã có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau như:

  1. Đo điện áp (Voltage): Đo điện áp của nguồn điện hoặc các điểm trong mạch điện tử.
  2. Đo dòng điện (Current): Đo dòng điện chảy qua mạch, đo dòng điện AC hoặc DC.
  3. Đo trở kháng (Resistance): Đo trở kháng của các linh kiện điện tử như điện trở, cuộn cảm, hoặc mạch kín.
  4. Đo tần số (Frequency): Đo tần số của tín hiệu điện tử.
  5. Kiểm tra liên tục (Continuity): Kiểm tra sự kết nối hoặc liên tục của dây nối trong mạch.
  6. Đo dòng điện xoay chiều (AC) hoặc dòng điện một chiều (DC).
  7. Đo Điện Dung (Capacitance Measurement): Đồng hồ vạn năng có khả năng điện dung của các linh kiện điện tử như tụ điện.
  8. Kiểm Tra Nhiệt Độ (Temperature Measurement): Một số đồng hồ vạn năng được trang bị cảm biến nhiệt độ, cho phép bạn đo nhiệt độ của các linh kiện hoặc môi trường làm việc.

Ngoài ra đồng hồ vạn năng có thể sử dụng để đo nhiệt độ và các thông số khác của các thiết bị diện tùy thuộc vào loại đồng hồ vạn năng mà bạn sử dụng.

2 loại đồng hồ vạn năng
2 loại đồng hồ vạn năng

1.3. Cấu tạo của đồng hồ vạn năng

Cấu tạo bên trong của đồng hồ vạn năng kim gồm: bộ phận hiển thị, mạch đo và có cả mạch phân tầm để phù hợp với các mức đo. Xét về cấu tạo bên ngoài, đồng hồ vạn năng gồm nhiều bộ phận khác nhau như:

  • Kim chỉ thị thông báo kết quả đo hoặc màn hình hiển thị
  • Vít điều chỉnh điểm 0 tĩnh.
  • Đầu đo điện áp xoay chiều.
  •  Đầu đo dương (+), hoặc P (Bán dẫn dương).
  • Đầu đo chung (COM), hoặc N (Bán dẫn âm).
  • Phần vỏ trước.
  • Mặt chỉ thị kim.
  • Mặt kính trong suốt.
  • Phần vỏ sau.
  • Nút điều chỉnh 0Ω (0Ω ADJ).
  • Chuyển mạch chọn thang đo.
  • Đầu đo dòng điện xoay chiều AC 15A.

Tất nhiên mỗi loại đồng hồ vạn năng khác nhau sẽ có cấu tạo, tính năng và đặc điểm thiết kế riêng, những thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo và thuộc về một số dòng đồng hồ vạn năng nhất định.

Đồng hồ vạn năng điện tử
Đồng hồ vạn năng điện tử

II. CÁC LOẠI ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG PHỔ BIẾN

Trên thị trường cung cấp rất nhiều loại đồng hồ vạn năng, các thiết bị đo lường này khác nhau về kích thước, tính năng và giá cả, được thiết kế dạng cầm tay hoặc để bàn tùy vào mục đích sử dụng. Dưới đây là phân loại các loại đồng hồ vạn năng chi tiết:

Các loại đồng hồ vạn năng phổ biến
STT Tên loại đồng hồ vạn năng Mô tả đồng hồ vạn năng
1 Đồng hồ vạn năng cơ bản (Analog Multimeter) Đây là loại đồng hồ vạn năng truyền thống, sử dụng kim chỉ để hiển thị các giá trị đo. Chúng có thể đo điện áp, dòng điện, và trở kháng cơ bản.
2 Đồng hồ vạn năng kỹ thuật số (Digital Multimeter, DMM) Chúng sử dụng màn hình kỹ thuật số thay vì kim hiển thị như đồng hồ truyền thống, để hiển thị các giá trị đo. DMM có thể đo các thông số điện tử cơ bản như điện áp, dòng điện, trở kháng, tần số, và nhiệt độ.
3 Đồng hồ vạn năng tự động (Auto-ranging Multimeter) Loại này tự động điều chỉnh phạm vi đo đối với từng điều kiện, giúp người sử dụng dễ dàng và nhanh chóng lựa chọn phạm vi thích hợp cho đo đạc.
4 Đồng hồ vạn năng cầm tay (Handheld Multimeter) Đây là loại DMM được thiết kế để di động, thích hợp cho công việc tại hiện trường hoặc trong môi trường làm việc khắc nghiệt.
5 Đồng hồ vạn năng cách điện (Insulation Multimeter) Loại này được sử dụng để kiểm tra cách điện của dây dẫn và các bộ phận trong hệ thống điện. Nó đo trở kháng cách điện và có thể phát hiện các lỗi cách điện.
6 Đồng hồ vạn năng hỗ trợ Ethernet (Network Multimeter) Loại này được sử dụng để kiểm tra và gỡ lỗi trong mạng máy tính và mạng Ethernet. Nó có thể đo các thông số liên quan đến mạng như tốc độ truyền dữ liệu, độ trễ, và nhiều thông số khác.
7 Đồng hồ vạn năng số học (Math Multimeter) Loại này có khả năng thực hiện các phép tính toán số học trên các giá trị đo, giúp người sử dụng thực hiện các tính toán trực tiếp trên DMM mà không cần máy tính.
8 Đồng hồ vạn năng cầm tay kỹ thuật số (Digital Clamp Meter) Loại này được sử dụng để đo dòng điện không cần chạm trực tiếp vào dây dẫn bằng cách sử dụng một kẹp dòng.

2.1 Đồng hồ vạn năng cơ bản

Đồng hồ vạn năng cơ bản (Analog Multimeter) là một loại đồng hồ vạn năng truyền thống. Đặc điểm nổi bật của đồng hồ vạn năng cơ bản là nó sử dụng kim chỉ để hiển thị giá trị đo thay vì màn hình kỹ thuật số như trong đồng hồ vạn năng kỹ thuật số (Digital Multimeter – DMM)

Thiết bị bao gồm một cuộn dây, microammeter và một cây kim. Chức năng chủ yếu là tính toán các thông số khác nhau như điện áp, dòng điện hiện tại,… Cách hiển thị của đồng hồ phụ thuộc vào một microammeter, di chuyển kim trên màn hình tương ứng với các phép đo khác nhau. Với thiết bị này, người dùng hoàn toàn có thể tính toán nhiều đại lượng bằng cách sửa đổi cài đặt của công tắc.

Ưu điểm của đồng hồ vạn năng cơ bản (truyền thống) có thiết kế đơn giản và giá rẻ, dễ sử dụng. Tuy nhiên chúng thường ít chính xác hơn và khó đọc hơn so với đồng hồ điện tử. Do đó, trong nhiều ứng dụng cần sự chính xác cao, người ta thường ưa chuộng sử dụng đồng hồ vạn năng kỹ thuật số vì chúng có khả năng đo chính xác hơn và dễ đọc hơn.

2.2 Đồng hồ vạn năng kỹ thuật số

 Đồng hồ vạn năng kỹ thuật số (Digital Multimeter, DMM) trang bị công tắc bộ chọn tần số để đưa ra kết quả trực tiếp dưới dạng thập phân. Bên cạnh đó, màn hình LCD trên đồng hồ có kích thước lớn, chất lượng rõ nét, cung cấp đầy đủ các thông số, biểu tượng, đa dạng tính năng giúp người dùng dễ dàng sử dụng, nắm bắt thông tin về các lỗi trên xe từ đó đưa ra giải pháp khắc phục phù hợp.

Các loại đồng hồ vạn năng kỹ thuật số hiện đại có thể thực hiện đo đạc hàng chục thông số khác nhau của hệ thống mạch điện như: Đo điện áp (Voltage), Đo dòng điện (Current), Đo trở kháng (Resistance), Đo tần số (Frequency), Đo Điện Dung (Capacitance Measurement), Kiểm Tra Nhiệt Độ (Temperature Measurement).

Cấu tạo của đồng hồ vạn năng
Cấu tạo của đồng hồ vạn năng

2.3 Đồng hồ vạn năng tự động (Auto-ranging Multimeter)

Đây là dụng cụ đo lường tiện lợi thuộc nhóm đồng hồ vạn năng điện tử (dồng hồ kỹ thuật số), nhưng có chi phí cao hơn so với các loại khác. Đồng hồ hỗ trợ người dùng trong việc đo cường độ dòng điện, điện áp xoay chiều AC,… Mẫu đồng hồ vạn năng tự động được thiết kế ít nút điều khiển giúp người dùng dễ dàng lựa chọn các thang đo và các chức năng phù hợp

Chúng được thiết kế để tự động điều chỉnh phạm vi đo, giúp người sử dụng dễ dàng và nhanh chóng lựa chọn phạm vi thích hợp cho đo đạc. Thay vì phải cân chỉnh thủ công, người sử dụng cần chọn phạm vi đo (ví dụ: 0-20V, 0-200V, 0-1000V) trước khi thực hiện đo. Ưu điểm lớn nhất của dòng sản phẩm này là người sử dụng không cần phải lo lắng về việc chọn phạm vi đo thích hợp, giúp tiết kiệm thời gian và giảm khả năng sai sót.

Mặc dù DMM tự động có nhiều ưu điểm, nhược điểm có thể là họ không phải lúc nào cũng thực hiện điều chỉnh phạm vi chính xác, đặc biệt trong trường hợp tín hiệu đo có biên độ rất lớn hoặc rất nhỏ. Do đó, trong các tình huống cụ thể, người sử dụng có thể cần sử dụng DMM thủ công để đảm bảo tính chính xác của kết quả đo.

2.4 Đồng hồ vạn năng cách điện (Insulation Multimeter)

Đồng hồ vạn năng cách điện (Insulation Multimeter) là một loại đồng hồ vạn năng đặc biệt. Chúng có cách thức hoạt động và nhiệm vụ tương đối khác so với các dòng đồng hồ do vạn năng khác,  được thiết kế để kiểm tra cách điện của các dây dẫn, bộ phận và mạch điện. Chức năng chính của đồng hồ vạn năng cách điện là đo trở kháng cách điện, tức là đo mức độ cách điện hoặc cách ly giữa các dây dẫn hoặc các phần khác trong mạch điện. Một số ứng dụng phổ biến của đồng hồ vạn năng cách điện bao gồm:

  • Kiểm tra cách điện dây điện: Kiểm tra độ cách ly giữa các dây điện để đảm bảo rằng không có sự tiếp xúc hoặc giữa các lõi dây dẫn điện với nhau hoặc ngăn cản quá trình phóng điện diễ ra.
  • Kiểm tra máy biến áp và các linh kiện cách điện khác: Đo trở kháng cách điện của máy biến áp, cuộn cảm, bộ gắp, và các phần khác của hệ thống điện.
  • Kiểm tra cách điện trong ngành công nghiệp điện tử: Trong các ứng dụng điện tử, đồng hồ vạn năng cách điện được sử dụng để đảm bảo tính cách điện của các linh kiện, vi mạch, và bo mạch in.

Đồng hồ vạn năng cách điện thường hoạt động bằng cách tạo ra một dòng điện áp kiểm tra an toàn (thường là DC) giữa các dây hoặc phần cần kiểm tra. Sau đó đồng hồ sẽ thực hiện thu nhận các trở kháng cách điện. Nếu giá trị đo thấp hơn một ngưỡng an toàn, nghĩa là có sự tiếp xúc hoặc sự cố trong cách điện, đồng hồ vạn năng cách điện có thể phát ra cảnh báo hoặc tắt nguồn để đảm bảo an toàn.

Đồng hồ vạn năng có gì
Đồng hồ vạn năng có gì

III. CÁCH SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG

Ắc quy và máy phát điện là một hai bộ phận quan trọng của xe ô tô, giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ xe hoạt động tốt. Người dùng nên kiểm tra ắc quy và máy phát điện bằng đồng hồ vạn năng định kỳ từ 2 – 3 tháng một lần hoặc ngay khi phát hiện các sự cố liên quan đến mạch điện.

3.1. Cách sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra ắc quy

Trong quá trình sử dụng ô tô, xe nâng điện, xe nâng tay điện, nếu người lái nhận thấy các dấu hiệu: xe mất nhiều thời gian để khởi động, khó khởi động vào buổi sáng, đèn cảnh báo ắc quy phát sáng trên màn hình taplo,… chứng tỏ bộ phận ắc quy đang gặp vấn đề cần được khắc phục.

Lúc này, chủ xe nên sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra và tiến hành sạc bình ắc quy, pin lithium ô tô nếu cần thiết:

  • Bước 1: Bật đèn pha ô tô trong vòng 5 – 10 phút.
  • Bước 2: Đặt đồng hồ vạn năng ở mức 15 – 20V.
  • Bước 3: Tắt đèn pha.
  • Bước 4: Kết nối đồng hồ vạn năng với cực dương và cực âm của pin kích bình. Điện áp dưới 12,6V là mức cho thấy pin yếu.
  • Bước 5: Tiến hành sạc cho đến khi điện áp về mức tiêu chuẩn.
  • Bước 6: Khởi động xe và quan sát mức điện áp thay đổi. Nếu thông số vẫn tiếp tục giảm xuống dưới 5V khi xe đang chạy thì chứng tỏ pin đã kém và cần phải thay thế.

Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu bất thường trên bình ắc quy, pin Lithium-ion quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với đội ngũ kỹ thuật viên của chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất.

3.2. Cách sử dụng đồng hồ vạn năng trên máy phát điện

Máy phát điện nói chung và các dòng máy phát điện trên oto, xe nâng dầu, xe máy,… là một trong những trang bị phổ biến. Các bước sử dụng đồng hồ vạn năng trên máy phát điện ô tô khá đơn giản. Tuy nhiên, trước khi thực hiện, chủ xe lưu ý phải đeo găng tay và kính bảo hộ để tránh những rủi ro ngoài ý muốn. Các bước thực hiện như sau:

  • Bước 1: Cài đặt đồng hồ vạn năng ở mức 20V DC và tiến hành tắt động cơ.
  • Bước 2: Kết nối đầu dây màu đỏ với cực dương và màu đen với cực âm ắc quy.
  • Bước 3: Sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra thông số thu được, giá trị hiệu điện thế lý tưởng của máy phát điện là 13,8 – 14,8 V. Chủ xe có thể thử nghiệm lại bằng cách kéo quạt sưởi lên cao và bật đèn pha. Nếu có dấu hiệu điện áp giảm nhẹ trước khi kết quả trở lại phạm vi trên thì cho thấy dự đoán đã đúng, bình điện hoạt động ổn định.

Bên cạnh nhiệm vụ kiểm tra ắc quy và máy phát điện của ô tô, đồng hồ vạn năng còn hỗ trợ đo lường: lưu lượng khí, cảm biến nhiệt độ làm mát, cảm biến nhiệt độ nhiên liệu và cảm biến trục cam. Đối với các bộ phận này, người dùng có thể đo hiệu điện thế và kiểm tra thông số kỹ thuật tiêu chuẩn theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất.

Cách sử dụng đồng hồ vạn năng khá đơn giản và dùng được cho nhiều trường hợp khác nhau. Tuy nhiên, chủ xe lưu ý nên thực hiện đầy đủ các nguyên tắc an toàn để đảm bảo không xảy ra sự cố khi làm việc với các thiết bị điện.

Đồng hồ điện tử vạn năng
Đồng hồ điện tử vạn năng

Tạm kết về đồng hồ vạn năng

Trên đây là toàn bộ kiến thức về đồng hồ điện năng. Hy vọng thông qua bài viết của chúng tôi các bạn sẽ hiểu rõ hơn về quá trình sử dụng cũng như công dụng của chúng.

Xe Chính Hãng là đơn vị cung cấp các dòng xe nâng dầu, xe nâng điện, xe nâng người cũ và mới, các dòng máy công trình, phụ tùng và các dịch vụ đi kèm. Với hệ thống gần 20 chi nhánh trên toàn quốc, cùng hàng chục nghìn đầu xe đủ chủng loại. Chúng tôi cam kết mang tới quý khách hàng những sản phẩm tốt, giá cả phải chăng và dịch vụ hoàn hảo nhất. Nếu bạn có nhu cầu mua xe nâng, phụ tùng xe nâng thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline: 0368085093 để được hỗ trợ nhanh nhất.

Trả lời

OH!.... XIN LỖI VÌ SỰ BẤT TIỆN NÀY