Thủy sản là gì? Phân loại và các mô hình nuôi thủy sản

Thủy sản là gì? Dù đây là khái niệm rất quen thuộc trong cuộc sống hiện nay nhưng không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm thủy sản là gì, phân loại thủy sản là gì, thủy sản và hải sản có gì khác nhau và tổng quan ngành nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam. Hãy cùng Xe Chính Hãng tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây nhé!

I. TỔNG QUAN VỀ THỦY SẢN LÀ GÌ?

Hiện nay có rất ít người phân biệt thủy sản và hải sản với nhau mà thường gọi chung là thủy hải sản. Do đó, để có thêm thông tin và chọn được đúng loại thực phẩm mình cần thì ta cần phân biệt được khái niệm giữa thủy sản và hải sản.

1.1. Thủy sản là gì?

Thủy sản là những nguồn lợi, sản vật từ môi trường nước bao gồm cả nước mặn, nước ngọt, nước lợ được con người khai thác, nuôi trồng thu hoạch với mục đích dùng làm thực phẩm, nguyên liệu hoặc bày bán trên thị trường để phục vụ cho hoạt động thương mại, kinh doanh.

Đa số các hoạt động đánh bắt, nuôi trồng và khai thác các loại cá ở trong các loại thủy sản. Việc nuôi trồng thủy sản có tác động lớn đến đời sống của nhân dân ở các quốc gia đang phát triển.

1.2. Phân loại thủy sản là gì?

Dựa theo đặc điểm cấu tạo loài tính ăn, môi trường sống và khí hậu thì thủy sản được chia thành 5 nhóm riêng biệt, bao gồm: Nhóm cá, nhóm giáp xác, nhóm động vật thân mềm, nhóm rong, nhóm bò sát và lưỡng cư. Đặc điểm nổi bật của từng nhóm là:

  1. Nhóm cá (Fish): Đây là nhóm thủy sản phổ biến nhất, chiếm phần lớn sản lượng khai thác và nuôi trồng hiện nay. Chúng có thể là cá nước ngọt, cá nước lợ. Ví dụ như: cá tra, cá bống tượng, cá hồi, cá chình, cá cơm,….
  2. Nhóm giáp xác (Crustaceans): Điển hình cho nhóm giáp xác là các loài giáp xác có mười chân như tôm, cua,…Các ví dụ điển hình cho nhóm này là: Tôm càng xanh, tôm thẻ, tôm sú, tôm đất, cua biển,…
  3. Nhóm động vật thân mềm (Molluscs): Nhóm động vật thân mềm gồm các loài có vỏ vôi, nhiều nhất là nhóm hai mảnh sinh sống ở vùng biển như ngêu, sò huyết, ốc hương, hàu,…. và một số ít loại động vật sống ở môi trường nước ngọt như trai, hến,…
  4. Nhóm rong (Seaweeds): Nhóm rong bao gồm các loại thực vật bậc thấp cả đơn bào và đa bào như rong biển, rau câu, tảo,… Có loài kích thước nhỏ nhưng có loài kích thước lớn như: Chlorella, Spirulina, Chaetoceros, Sargassium (Alginate), Gracillaria…
  5. Nhóm bò sát (Reptilies) và lưỡng cư (Amphibians): Nhóm bò sát bao gồm các loại động vật bốn chân có màng ối, thở bằng phổi và di chuyển bằng cách bò sát đất như cá sấu. Lưỡng cư là những loài có thể sống cả ở trên cạn cũng như dưới nước như ếch, rắn, chúng được nuôi nhằm mục đích lấy thịt, lấy da dùng để làm thực phẩm hoặc để làm đồ mỹ nghệ như đồi mồi (lấy vây), ếch (lấy da, thịt), cá sấu (lấy da).
Thuỷ sản là gì
Thuỷ sản là gì

1.3. Thủy sản và hải sản có gì khác nhau?

Để biết thủy sản và hải sản có gì khác nhau thì trước tiên ta hãy cùng tìm hiểu khái niệm hải sản là gì nhé! Theo đó, hải sản hay còn được gọi là đồ biển, các sinh vật biển được chế biến thành các món ăn như các loại cá biển, động vật giáp xác (cua, tôm), động vật thân mềm (mực, sò,…), động vật da gai (nhím biển), động vật thủy sinh như sứa, nó cũng bao gồm cả rong biển và vi tảo.

Như đã trình bày ở trên thì thủy sản là những nguồn lợi, sản vật từ môi trường nước bao gồm cả nước mặn, nước ngọt, nước lợ. Do đó, hải sản được coi là một bộ phận của thủy sản sống ở môi trường nước mặn (môi trường biển), được khai thác để phục vụ nhu cầu tiêu thụ thực phẩm của con người. Thủy sản bao gồm hải sản và những nguồn lợi từ môi trường nước khác.

II. NUÔI TRỒNG THỦY SẢN LÀ GÌ? 

Nuôi trồng thủy sản giúp bù đắp vào thực trạng suy giảm nguồn thủy sản có sẵn trong thiên nhiên, đồng thời nuôi trồng thủy sản cũng góp phần giúp phục hồi, tái tạo nguồn lợi này.

2.1. Nuôi trồng thủy sản là gì?

Nuôi trồng thủy sản là hoạt động đem con giống thủy sản được chọn lọc kĩ càng (có thể là con giống tự nhiên hoặc là con giống nhân tạo) thả vào môi trường được chuẩn bị trước như bể nhân tạp, hồ, đầm,.. kết hợp với kĩ thuật sản xuất tiên tiến chăm sóc, nuôi dưỡng các loài thủy sản. Nuôi trồng thủy sản góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giúp đảm bảo nhu cầu tiêu thị của thị trường.

Các loại sản phẩm của nuôi trồng thủy sản bao gồm:

  • Con giống nhân tạo phục vụ cho hoạt động nuôi trồng thủy sản
  • Các sản phẩm phục vụ cho nhu cầu của con người
  • Thức ăn cho những loài thủy sản lớn hơn
  • Cá mồi phục vụ cho công tác khai thác thủy, hải sản.
Chế biến thuỷ sản
Chế biến thuỷ sản

2.2. Một số loại hình nuôi trồng thủy sản là gì?

Nuôi trồng thủy sản được tiến hành dựa trên các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Để thực hiện được điều đó thì người nuôi trồng thủy sản phải thực hiện nhiều công việc kết hợp sử dụng các loại máy móc, thiết bị hiện đại. Các hoạt động này cần tuân thủ quy trình tương ứng với từng loại mô hình cụ thể. Dưới đây là một số mô hình nuôi trông thủy sản phổ biến hiện nay:

Nuôi trồng thủy sản nước lợ

Đây là hình thức nuôi trồng thủy sản trên vùng nước lợ – loại nước có độ mặn cao hơn nước ngọt, thấp hơn nước mặn. Các sản phẩm của loại hình này có giá thành khá thấp. Hình thức nuôi trồng thủy sản nước lợ ở nước ta phát triển thuận lợi ở các vùng bãi triều, đầm phá, rừng ngập mặn, cửa sông,…

Nuôi trồng thủy sản quảng canh

Hình thức nuôi trồng này có quy mô nhỏ, mức độ kiểm soát thấp, phụ thuộc nhiều vào khí hậu cũng như chất lượng nước. Những người nuôi trồng theo mô hình này thường nuôi trồng theo sở thích nhằm phục vụ nhu cầu tiêu thụ gia đình.

Nuôi trồng thủy sản thương mại

Loại hình nuôi trông này có quy mô lớn, sử dụng nhiều máy móc và công nghệ hiện đạ, người nuôi trồng được đào tạo các kiến thức về nuôi trồng. Mục đích của loại hình này thu lợi nhuận tối đa nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Sản phẩm thu hoạch được bán ra thị trường trong nước hoặc xuất khẩu ra nước ngoài.

Nuôi trồng thủy sản bằng nguồn giống khai thác tự nhiên

Đây là loại hình nuôi trồng thu gom các giống hải sản từ giai đoạn con non đến con trưởng thành ở ngoài tự nhiên sau đó tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng bằng các kỹ thuật nuôi trồng trong các ao hồ, lồng bè,…Sau đó là bán ra thị trường.

Nuôi trồng thủy sản, cao sản

Đây là loại hình nuôi thâm canh có năng suất cao, sử dụng thức ăn công nghiệp theo nhu cầu của loài. Quá trình nuôi áp dụng công nghệ, kỹ thuật hiện đại như máy sục khí, bơm nước tự động,…

Nuôi trồng thủy sản trên biển

Đây là loại hình nuôi trồng được thực hiện hoàn toàn ở trên biển khi bắt đầu thả giống đến khi thu hoạch. Ở giai đoạn đầu các loại thủy sản này có thể được nuôi ở nước ngọt hoặc nước mặn.

Theo nghiên cứu, dự báo của các chuyên gia, dân số thế giới sẽ tăng lên 10 tỷ người, do đó nhu cầu tiêu thụ động vật cũng tăng lên 52% kéo theo nhu cầu tiêu thụ thủy sản cũng tăng.

Nuôi trồng thuỷ sản tự nhiên
Nuôi trồng thuỷ sản tự nhiên

III. TỔNG QUAN NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN Ở VIỆT NAM

Thủy sản hiện đang là nguồn lợi lớn đối với các quốc gia trên thể giới. Ngành nuôi trồng trên thế giới và ngành nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ những năm gần đây.

3.1. Vì sao ngành thủy sản phát triển mạnh mẽ những năm gần đây?

Những nguyên nhân khiến ngành thủy sản phát triển mạnh mẽ không chỉ riêng tại Việt Nam mà còn phát triển cả trên thế giới là:

  • Nhu cầu sử dụng thủy sản để phục vụ con người tăng
  • Nhu cầu sử dụng thuỷ sản làm thức ăn chăn nuôi cho các lĩnh vực
  • Thị trường nguyên liệu dồi dào thúc đẩy ngành công nghiệp thực phẩm phát triển, cho ra các mặt hàng xuất khẩu có giá trị.
  • Thị trường thủy sản ngày càng mở rộng cả ở trong nước và quốc tế
  • Người dân có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc nuôi trồng thủy sản

3.2. Vai trò của ngành thủy sản

Thủy sản có một vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế. Dưới đây là những vai trò nổi bật của ngành thủy sản:

  • Thủy sản là một trong các ngành chủ chốt tạo ra thực phẩm, cung cấp sản phẩm tiêu dùng trực tiếp đến người tiêu dùng
  • Đối với nền kinh tế quốc gia, thủy sản đảm bảo duy trì tốt nguồn thực phẩm.
  • Ngành thủy sản có tác động lớn đến đời sống của chục triệu người, giúp tạo công ăn việc làm cũng như cải thiện đời sống cho nhiều người
  • Ngành thủy sản là ngành then chốt, có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của nước ta.
Khó khăn trong nuôi trồng thuỷ sản
Khó khăn trong nuôi trồng thuỷ sản

3.3. Tiềm năng phát triển của ngành thủy sản ở nước ta

Tiềm năng về lực lượng lao động

Việt Nam được là một quốc gia có dân số trẻ, là nguồn lực lao động rất lớn cho các ngành kinh tế. Đối với ngành khai thác thủy sản thì lao động nghề cá chiếm số lượng lớn. Hiện nay, các chủ thể lao động trong lĩnh vực khai thác thủy sản được tiếp cận, áp dụng các thành tựu khoa học của công nghệ với quá trình sản xuất và khai thác thủy sản. Ngoài ra, nhà nước cùng tiến hành đào đạo nguồn lao động để phục vụ cho phát triển ngành sau này.

Cùng với việc phát triển vùng nuôi trồng việc ứng dụng công nghệ vào trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, công nghệ nuôi trồng, nhà máy chế biết với hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ đang và đang thúc đẩy việc phát triển nuôi trồi thuỷ sản nước ta.

Tiềm năng tự nhiên

Việt Nam là quốc gia có bờ biển trải dài theo hướng Đông, với biển đông là biển rìa lục địa, là một phần của biển Thái Bình Dương. Biển Đông có khoảng 2000 loài cá, trong đó có đến 130 loài có giá trị kinh tế cao như cá ngừ, cá thu, cá ba sa,… Vùng biển ven bờ và vùng biển ngoài khơi đều chứa trữ lượng hải sản lớn

Việt nam có nhiều ngư trường, trong đó có 4 ngư trường trọng điểm là: Cà Mau – Kiên Giang (ngư trường vịnh Thái Lan), Ninh Thuận – Bình Thuận – Bà Rịa – Vũng Tàu, Hải Phòng –  Quảng Ninh (ngư trường Vịnh Bắc Bộ) và quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa tập trung nhiều hải sản có giá trị kinh tế

Bên cạnh các ngư trường dọc bờ biển, nước ta cũng có những bãi triều, đầm phá, rừng ngập mặn… khá thuận lợi để nuôi trồng thủy sản nước lợ. Ngoài ra, nước ta cũng có nhiều hệ thống sông suối, kênh rạch, ao hồ, các ô trũng ở đồng bằng mà người dân có thể tận dụng để nuôi thả cá, tôm.

Ngoài những tài nguyên có sẵn từ thiên nhiên kết hợp với kinh nghiệm đánh bắt và nuôi trồng thủy sản của ngư dân Việt Nam và tàu thuyền nhiều công nghệ tiên tiến là điều kiện thuận lợi để phát triển ngành thủy sản. Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, các khu vực nước bạn như châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ… cũng có nhu cầu cao về các mặt hàng thủy sản nên dễ dàng trong việc xuất khẩu thực phẩm.

3.4. Những khó khăn trong khai thác thủy sản ở nước ta

Những khó khăn trong quá trình khai thác thủy sản ở nước ta là:

  • Việt Nam đang trong thời kỳ cách mạng khoa học, công nghệ 4.0, việc áp dụng khoa học công nghệ vào khai thác thủy sản là điều thiết yếu. Tuy nhiên, do trình độ của người lao động còn thấp, khả năng tiếp thu và áp dụng công nghệ còn chậm dẫn đến việc ảnh hưởng đến quá trình khai thác thủy sản của nước ta
  • Cơ cấu ngành khai thác thủy sản tại nước ta vẫn chưa được hợp lý. Trước năm 2020, cơ cấu ngành khai thác thủy sản tập trung vào khai thác và đánh bắt xa bờ. Tuy nhiên, kể từ 2017, các sản phẩm thủy sản của nước ta bị nhận cảnh báo thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC). Do đó, ngành thủy sản cần được điều chỉnh phù hợp với thực tế.
  • Nước ta gặp khó khăn đến từ sự khó tính của các thị trường nhập khẩu. Nguồn thủy sản của nước ta chủ yếu xuất khẩu sang các thị trường lớn như Nga, Hoa Kỳ, Nhật Bản… Đây là các quốc gia có nhu cầu lớn về thủy sản nhưng có yêu cầu chặt chẽ về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Do đó, để đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường nhập khẩu thì hoạt động khai thác thủy sản cũng cần được chú tâm nhiều hơn.
  • Nguồn vốn đầu tư vào ngành thủy sản ở nước ta còn thấp. Hệ thống cảng cá, khu neo đậu và tàu thuyền ở một số khu vực còn hạn chế dẫn đến sản lượng khai thác giảm, hiệu quả kinh tế thấp. Cơ sở hạ tầng trong khai thác thủy sản sẽ được cải thiện khi vốn đầu tư vào lĩnh vực này tăng lên.
  • Hiện nay, vẫn còn xảy ra tình trạng khai thác trái phép tại các vùng biển nước ngoài. Các sản phẩm thủy sản của nước ta bị gắn mác thẻ vàng IUU. Có nhiều ngư dân của nước ta khai thác trái phép hải sản ở vùng biển nước ngoài và bị bắt giữ, xử lý.
phân loại thuỷ sản
phân loại thuỷ sản

Tạm kết

Như vậy chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu một cách đầy đủ và chi tiết về thuỷ sản, ngành thuỷ sản, tiềm năng và ngành nuôi trồn hải sản. Theo đó thuỷ sản là cách gọi chung của tất cả các sinh vật sống dưới nước được khai thác làm thức ăn cho con người, động vật nuôi hoặc sử dụng mới các mục đích khác của con người. Thuỷ sản có thể bao gồm các loài cá, nhóm giám xác, các loại động vật thân mềm, các loại rong biển, bò sát hoặc lưỡng cư.

Tiềm năng phát triển ngành thuỷ sản, hải sản ở Việt Nam hiện nay là rất lớn, các ngành công nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi phục vụ ngành cũng vô cùng lớn. Việc ứng dụng máy móc, trang thiết bị trong hoạt động sản xuất thức ăn, chế biến thuỷ hải sản ngành càng trở nên phổ biến hơn. Trong đó các dòng xe nâng hàng, đặc biệt là xe nâng kho lạnh đang đóng một vai trò to lớn.

Nếu bạn có nhu cầu tìm mua xe nâng dầu, xe nâng điện, xe nâng tay phục vụ nhu cầu sản xuất các mặt hàng phục vụ hoạt động sản xuất và chế biến thủy sản thì hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua số hotline: 0368085093 để được hỗ trợ và nhận báo giá nhanh nhất nhé!

Trả lời

OH!.... XIN LỖI VÌ SỰ BẤT TIỆN NÀY