Hệ thống phanh ABS là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động

Đánh giá

Hệ thống ABS là gì? Tại sao hệ thống phanh ABS lại được trang bị trên hầu hết các dòng ô tô và xe máy hiện đại. Chúng giúp người lái điều khiển phương tiện và kiểm soát các tình huống bất ngờ một cách an toàn và hiệu quả. Vậy hệ thống phanh ABS là gì? Chúng có cấu tạo và nguyên lý hoạt động ra sao? Hãy cùng theo dõi trong bài viết dưới đây.

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG PHAN ABS

Trước khi đi sâu tìm hiểu về những tính ứng dụng của phanh abs, chúng ta sẽ cùng nhau điểm qua những thông tin cơ bản về hệ thống này. Qua đó hiểu hơn về tầm quan trọng và nguyên lý hoạt động của chúng.

Hệ thống phan ABS là gì?

Phanh ABS là một hệ thống phanh điều khiển điện tử, có tác dụng chống bó cứng phanh trong những tình huống khẩn cấp cần giảm tốc đột ngột, tránh tình trạng trượt bánh xe do mất độ bám đường gây nguy hiểm cho người điều khiển và các phương tiện xung quanh. Không những vậy, chúng còn giúp người lái kiểm soát hướng lái tốt hơn, ổn định và cân bằng trong suốt quá trình điều khiển, đảm bảo không xảy ra hiện tượng văng trượt khi xe phanh gấp.

Điều này được giải thích khá đơn giản: Nếu xảy ra tình huống nào đó khiến người điều khiển buộc phải phanh gấp, hệ thống phanh ABS tiến hành bóp nhả liên tục. Cơ chế này vừa giúp xe giảm tốc mà không khóa cứng bánh xe, vừa hạn chế tối đa lực tác động vào đĩa phanh. Nhờ đó, người lái có thể tránh được những rủi ro không đáng có.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh ABS

Hệ thống phanh ABS chống bó cứng hoạt động dựa trên thông tin trả về từ cảm biến tốc độ bánh xe tới ECU. Khi ECU phát hiện ra 1 hoặc nhiều bánh xe có tốc độ chậm hơn quy định, hệ thống phanh sẽ tự động làm giảm áp suất tác động lên đĩa thông qua van thủy lực và bơm. Sự tác động nhấp – nhả liên tục thanh kẹp trên phanh đĩa với tần suất 15 lần/s thay vì tác động lực mạnh trong 1 thời gian giúp bánh xe tránh được tình trạng bó cứng.

Sau đó, hệ thống điều khiển điện tử sẽ dựa trên thông số cảm biến vận tốc và thao tác của người lái để đưa ra áp lực phanh tối ưu nhất cho các bánh xe, đảm bảo sự ổn định thân xe và kiểm soaats quỹ đạo xe trong suốt quá trình vận hành. Ngược lại nếu trong quá trình di chuyển, 1 hay nhiều bánh xe quay quá nhanh, hệ thống phanh cũng sẽ tự động tác động lực trở lại để đảm bảo quá trình hãm.

Hiện nay Phanh Abs được trang bị trên hầu hết các dòng oto, và một số dòng xe máy. Trên oto phanh Abs cùng với hệ thống cân bằng điện tử là những trang bị không thể thiếu được.

hệ thống phanh ABs là gì
hệ thống phanh ABs là gì

CẤU TẠO HỆ THỐNG PHANH ABS

Phanh ABS với nền tảng là bộ xử lý trung tâm, cảm biến tốc độ và cơ cấu chấp hành. Chúng kết hợp với nhau thành một hệ thống hoàn hảo với khả năng điều khiển phanh hiệu quả gấp nhiều lần so với hệ thống phanh truyền thống. Hệ thống phanh ABS bao gồm các bộ phận chính như sau:

Cảm biến tốc độ

Cảm biến tốc độ có nhiệm vụ xác định gia tốc và đảm bảo tốc độ quay của bánh xe, lực phanh, khả năng cân bằng của xe trong phạm vi cho phép. Chúng sử dụng cảm biến hiệu ứng Hall, nam châm hoặc bánh xe có răng, cuộn dây điện từ để tạo tín hiệu. Sự dao động của từ trường quanh bánh xe sẽ tạo nên điện áp cảm biến.

Cảm biến tốc độ thường được lắp đặt trên bánh trước, bánh sau hoặc cả 2 bánh xe, hoặc tại bộ vi sai tùy vào mỗi dòng xe. Đối với những xe máy có cảm biến gắn ở cả hai bánh, hệ thống ABS sẽ so sánh tín hiệu giữa hai bánh để phát hiện tình huống nguy hiểm.

Bộ xử lý và điều khiển điện tử trung tâm ECU

Đây là bộ phận tiếp nhận và phân tích thông tin được gửi về từ cảm biến tốc độ. Nếu xe rơi vào tình huống nguy hiểm, ECU sẽ ra lệnh cho bộ phận chấp hành phanh thủy lực cung cấp áp suất dầu phù hợp để chống tình trạng bó cứng phanh. Bên cạnh đó, ECU còn có khả năng ghi nhớ, lưu trữ các thông số, dữ liệu trước đó để tự động kích hoạt phanh ABS đối với các trường hợp tương tự.

Bộ phận chấp hành thủy lực ABS

Bộ chấp hành thủy lực ABS bao gồm hệ thống thủy lực và các van điện tử. Chúng đảm nhận nhiệm vụ cung cấp mức áp suất dầu tối ưu nhất đến các xi lanh bánh xe, giúp chống lại tình trạng bó cứng phanh theo lệnh từ bộ điều khiển điện tử trung tâm.

Hệ thống thủy lực có cấu tạo bao gồm một piston, xi lanh và bơm thủy lực. Máy bơm có nhiệm vụ khôi phục áp suất cho phanh thủy lực sau khi van đã giải phóng. Bộ điều khiển sẽ điều chỉnh trạng thái máy bơm để cung cấp áp suất mong muốn, đồng thời làm giảm độ trượt bánh xe.

Kết hợp cùng hệ thống thủy lực, các van điện tử điều chỉnh lực đẩy lượng dầu tác động lên má phanh. Chúng gồm 3 vị trí cơ bản, nếu 1 van không hoạt động sẽ ngăn hệ thống chỉnh các van kiểm soát áp suất cung cấp cho phanh.

  • Van mở: Tạo áp lực phanh tương đương với áp lực của người lái lên bàn đạp phanh truyền trực tiếp tới bánh xe.
  • Van chặn dòng: Cách ly phanh khỏi xi lanh chủ để ngăn áp lực tăng thêm nếu người lái đạp phanh mạnh hơn.
  • Van giải phòng: Giảm/ giải phóng áp lực phanh từ bàn đạp phanh lên bánh xe.
Cau tao he thong phanh abs
Cấu tạo hệ thống phanh abs

LƯU Ý KHI SỬ DỤNG PHAN ABS

Hệ thống phanh ABS được sử dụng để ngăn ngừa tình trạng chống bó cứng phanh trong trường hợp giảm tốc khẩn cấp. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây cho thấy tỷ lệ tai nạn giữa xe có và không có phanh ABS là gần như nhau. Nguyên nhân của vấn đề này là do người điều khiển xe đã sử dụng hệ thống phanh ABS không đúng cách, một số người còn ỉ lại vào việc đã có phanh ABS mà phòng nhanh vượt ẩu bất chấp. Dưới đây là một số lưu ý khi sử dụng phanh ABS:

Phanh ABS hoạt động theo cơ chế nhấn – nhả phanh

Người điều khiển xe thường có thói quen sử dụng phanh truyền thống theo kiểu nhấn, nhả liên tục. Thao tác này thực sự không hiệu quả vì phanh ABS hoạt động theo cơ chế nhấn – nhả đã thực hiện chức năng chống bó cứng. Vì vậy, người điều khiển chỉ cần nhấn – giữ phanh và điều khiển hướng xe sao cho an toàn nhất để tận dụng triệt để chức năng của thiết bị này.

Khi phanh ABS hoạt động, cảm giác xe bị rung

Phanh ABS hoạt động theo cơ chế nhấn – nhả đĩa phanh và má phanh liên tục. Điều này khiến cho chuyển động của xe tại một thời điểm ngắn nhất định sẽ dừng lại và liên tiếp hoạt động một cách liên tục. Chính vì vậy, trong một số trường hợp, hệ thống phanh ABS hoạt động sẽ gây cảm giác rung nhẹ cho người lái.

Phanh ABS không có tác dụng làm giảm quãng đường phanh

Nhiều người điều khiển xe lầm tưởng rằng hệ thống phanh ABS có tác dụng kiểm soát tốc độ xe nhanh chóng khi phanh nên quãng đường phanh cũng sẽ giảm. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy. Chức năng của phanh ABS là ổn định hướng lái, chống bó cứng phanh và hiện tượng trượt khi phanh gấp, đảm bảo an toàn cho người lái tránh khỏi những sự cố không mong muốn.

Tham khảo thêm các dòng xe nâng dầu 3 tấn mà chúng tôi đang cung cấp nhé.

Hệ thống phanh ABS trên oto
Hệ thống phanh ABS trên oto

NHỮNG THÔNG TIN KHÁC VỀ PHANH ABS

Ngoài những thông tin cơ bản mà chúng tôi đã cung cấp cho quý khách hàng, dưới đây là những câu hỏi thường gặp trong quá trình sử dụng hệ thống phanh abs mà chúng tôi tổng hợp được.

Làm thế nào để khắc phục hư hỏng phanh ABS?

Nếu có hư hỏng trên hệ thống phanh ABS, chúng ta có thể nhận biết bằng dấu hiệu đèn báo lỗi trên bảng taplo phát sáng với ký hiệu ABS. Như đã trình bày ở trên, ABS hoạt động sẽ tạo cảm giác rung nhẹ. Khi ABS hư hỏng, chúng có thể được chẩn đoán lỗi nằm ở các bộ phận như: hư hỏng van điện tử, kết nối rơ le không tốt hoặc đứt dây điện, bơm dầu thủy lực gặp trục trặc, cảm biến tốc độ bị hỏng,…

Để khắc phục lỗi phanh ABS, người sửa chữa cần sử dụng máy chẩn đoán để roadtest mới có thể xác định được chính xác cảm biến nào trên 4 bánh xe đang gặp lỗi. Từ những thông số phân tích mã lỗi, chúng ta có thể dễ dàng đưa ra biện pháp xử lý hợp lý.

Vệ sinh phanh ABS sao cho đúng cách?

Như đã trình bày ở trên, cảm biến tốc độ bánh xe phản hồi thông tin về ECU, ECU điều khiển bộ phận chấp hành để tránh hiện tượng bó cứng bánh xe. Chính vì vậy, nếu cảm biến hoạt động sai sót thì hệ thống phanh ABS cũng sẽ đưa ra lệnh xử lý sai lệch.

Cảm biến tốc độ hệ thống phanh ABS được lắm đặt trên bánh xe hoặc bộ vi sai nên trong quá trình vận hành rất dễ bị bám bẩn. Chính vì vậy, chúng cần được vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ. Cần đặc biệt lưu ý khi vệ sinh cảm biến tốc độ phải sử dụng khăn khô và sạch, tuyệt đối không được sử dụng nước hoặc dung dịch vệ sinh để tẩy rửa.

Phanh ABS tren xe may
Phanh ABS trên xe máy

TẠM KẾT VỀ PHANH ABS

Như vậy chúng tôi vừa cùng độc giả tìm hiểu về một cách chi tiết về hệ thống phanh ABS. Theo đó phanh abs được hiểu là một hệ thống phanh tích hợp với khả năng chính là điều khiển phanh nhịp nhàng, chống bó cứng phanh, giảm thiểu các tai nạn không đáng có trong các tình huống khẩn cấp. Hiện nay phanh ABS là cùng với hệ thống cân bằng điện tử trên xe oto là những trang bị không thể thiếu với các dòng xe cao cấp. Đối với một số dòng xe máy, cũng được trang bị phanh abs giúp tăng tính an toàn cho xe.

Xe Chính Hãng là đơn vị cung cấp các dòng xe nâng, xe xúc lật, xe xúc đào, xe lu, phụ tùng xe nâng, dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng và cho thuê xe. Khi quý khách hàng có nhu cầu sử dụng bất kỳ dịch vụ nào mà chúng tôi cung cấp vui lòng liên hệ trực tiếp qua hotline: 0368085093 hoặc ghé thăm gần 20 chi nhánh của Xe Chính Hãng trên toàn quốc.